O gotowaniu, wnętrzach i zdrowiu
Jod jest niezbędnym minerałem, który musi być pozyskiwany ze źródeł żywieniowych, ponieważ ludzie nie są w stanie sami go wytwarzać. Znany ze swojego znaczenia w konwersji hormonów tarczycy, jod pomaga wspierać równowagę hormonalną...
Jod jest niezbędnym minerałem, który musi być pozyskiwany ze źródeł żywieniowych, ponieważ ludzie nie są w stanie sami go wytwarzać. Znany ze swojego znaczenia w konwersji hormonów tarczycy, jod pomaga wspierać równowagę hormonalną, tempo przemiany materii, płodność i regulację temperatury, jak również wzrost i rozwój centralnego układu nerwowego, serca, wątroby i nerek. Jod jest również stosowany miejscowo jako środek przeciwzapalny i przeciwbakteryjny, gdzie wspomaga gojenie się ran i równoważy przerost grzybów (1).
Światowa Organizacja Zdrowia szacuje obecnie, że prawie 72 procent światowej populacji cierpi na niedobór jodu, co czyni go jednym z najbardziej rozpowszechnionych (i łatwych do uniknięcia) niedoborów składników odżywczych na świecie (3). W Ameryce szacuje się, że spożycie jodu zmniejszyło się o ponad 50 procent od lat 70-tych, a łagodny niedobór jodu pojawia się w niektórych grupach ludności (4).
Jak więc możesz stwierdzić, czy masz niski poziom jodu i co powinieneś zrobić, jeśli uważasz, że masz jego niedobór? Oto bliższe spojrzenie na przyczyny i czynniki ryzyka, a także wspólne objawy niedoboru jodu i jak go rozwiązać.
Istnieje wiele czynników, które mogą przyczynić się do niedoboru jodu, w tym uboga dieta, palenie tytoniu, spożywanie pokarmów, które mogą wpływać na funkcjonowanie tarczycy (pokarmy goitrogenne) oraz ekspozycja na fluor i chlor. Dodatkowo, zwiększone zapotrzebowanie na jod podczas ciąży może również prowadzić do niedoborów jodu (5).
Ciężarne matki są najbardziej narażone na niedobór jodu, ponieważ muszą kompensować zarówno swoje własne wymagania, jak i wymagania rosnącego płodu i/lub dziecka karmionego piersią.
Osoby cierpiące na inne niedobory żywieniowe, w tym selenu, żelaza i cynku, mogą również mieć słaby status jodu, ponieważ te składniki odżywcze działają w synergii, aby promować wykorzystanie jodu (6).
Osoby stosujące diety niskosodowe (pozbawione soli jodowanej) lub ograniczające spożycie żywności przetworzonej (często będącej bogatym źródłem soli kuchennej) mogą również cierpieć z powodu niskiego poziomu jodu. Ponadto, sportowcy mogą być również narażeni na ryzyko z powodu strat jodu w pocie podczas ćwiczeń.
Dla dzieci i dorosłych, Zalecane Dzienne Spożycie (RDA) dla jodu jest następujące:
Konsekwencje niedoboru jodu są daleko idące, ponieważ jod pełni wiele funkcji w organizmie. Funkcjonowanie tarczycy jest w dużej mierze uzależnione od prawidłowego stanu jodu, dlatego jego niedobory mogą przyczynić się do wystąpienia niedoczynności tarczycy. Ponieważ hormony tarczycy są odpowiedzialne za regulację wielu procesów w organizmie, źle funkcjonująca tarczyca może prowadzić do spowolnienia metabolizmu, przyrostu masy ciała, zaburzeń hormonalnych, spadku odporności, zwiększenia obciążenia toksycznego, podwyższonego poziomu cholesterolu, niepłodności, zwiększonego bicia serca i innych.
W nienarodzonych płodów i dzieci, niedobór jodu może utrudniać wzrost i dojrzewanie komórek i narządów, takich jak mózg, wątroba i nerki (7).
Istnieje kilka sposobów, na które lekarz może zbadać Twój status jodu, najczęstszym z nich jest badanie moczu, które daje wyniki w ciągu kilku minut. Może być również pobrana krew, co jest dokładniejszym odczytem w porównaniu z testem moczu. Testy płatkowe polegają na naklejeniu na skórę plastra z jodem na 24 godziny, a test obciążenia jodem polega na sprawdzeniu ilości jodu wydalanego z moczem w ciągu 24 godzin (8).
Poza testami, osoby cierpiące na niedobór jodu mogą wystąpić z niektórymi z następujących wspólnych objawów:
Mgła mózgowa: Ponieważ tkanka mózgowa jest niezwykle wrażliwa na równowagę hormonów tarczycy, niewystarczająca ilość jodu, a zatem niewłaściwe proporcje hormonów tarczycy, może prowadzić do zapomnienia i trudności z koncentracją (9).
Nietolerancja zimna: Hormony tarczycy pomagają wspierać prawidłową regulację temperatury poprzez komunikację z podwzgórzem. Brak równowagi w hormonach tarczycy T4 i T3 spowodowany brakiem jodu może wpływać na tę komunikację, prowadząc do zimnych dłoni i stóp (10).
Zaparcia: Słabo funkcjonująca tarczyca może faktycznie spowolnić skurcze mięśni, które pozwalają na odpady, aby przejść przez przewód pokarmowy (11).
Zmniejszona energia: Hormony tarczycy regulują metabolizm, a brak aktywnych hormonów tarczycy z powodu niskiego poziomu jodu może spowolnić zdolność organizmu do spalania żywności w użyteczną energię (12).
Opóźnione gojenie się ran: Jod ma właściwości antybakteryjne i wspierające odporność, których brak może wpływać na tempo gojenia się zainfekowanych tkanek (13).
Depresja: Wykazano, że wahania hormonów tarczycy wpływają na hormony odpowiedzialne za regulację nastroju, a także na wzorce snu (14).
Obfitsze miesiączki: Hormony tarczycy wpływają na równowagę hormonów płciowych, w tym na ilość progesteronu, hormonu, który pomaga rozrzedzić wyściółkę macicy i zapobiega obfitym miesiączkom (15).
Słabość mięśni: Jod ma wpływ na szybkość skurczu mięśni, a jego niedobór może prowadzić do osłabienia mięśni i obrzęku stawów (16).
Przerzedzenie włosów: Wahania hormonów płciowych spowodowane zaburzonym metabolizmem i zaburzeniami równowagi hormonów tarczycy mogą prowadzić do przerzedzenia włosów (17).
Przyrost masy ciała: Prawidłowy poziom hormonów tarczycy wpływa na zdolność organizmu do spalania kalorii jako energii, zamiast magazynowania ich w postaci tłuszczu. Bez wystarczającej ilości jodu, który działa jako kofaktor w syntezie hormonów tarczycy, aktywność metaboliczna może zostać spowolniona (18).
Ze względu na fakt, że organizm nie może sam syntetyzować tego niezbędnego minerału, ważne jest, aby uzyskać zalecane ilości poprzez dietę lub suplementację. Niestety, jod nie występuje w znaczących ilościach w większości pokarmów spożywanych przez ludzi, poza tymi pochodzącymi z oceanu (zwłaszcza wodorostami) (19). Większość jodu pochodzącego z diety pochodzi z jodowanej soli kuchennej, która została stworzona w latach 20-tych XX wieku jako odpowiedź rządu USA na epidemię wola, która dotknęła populację z powodu złego stanu jodu (20). W odniesieniu do uzupełniania jodu lub zarządzania niedoborem, najlepiej jest skonsultować się z lekarzem, ponieważ różne czynniki muszą być oceniane w celu zapewnienia właściwego dawkowania jest utrzymywana.
Chociaż najbardziej powszechnym źródłem jodu jest jodowana sól kuchenna, ważne jest, aby uważać na spożycie soli. Oto niektóre z głównych źródeł jodu w żywności (21):
Istnieją dwa rodzaje jodu: elementarny lub jonowy. Jod pierwiastkowy nigdy nie powinien być spożywany, ani stosowany miejscowo, ponieważ jest bardzo żrący. Jod jonowy jest najczęstszą formą jodu występującą w formie suplementów, czy to w tabletkach, kapsułkach, czy płynie.
Najbardziej powszechną formą suplementu jest jodek potasu, który jest często stosowany u osób narażonych na promieniowanie lub cierpiących na zaburzenia równowagi tarczycy.
Płynne formy jodu obejmują roztwór Lugolsa, który jest mieszaniną wody destylowanej, jodku potasu i jodu pierwiastkowego. Jest on powszechnie stosowany do wspierania zdrowia piersi, podczas gdy inne płynne formy są stosowane miejscowo dla ich właściwości antybakteryjnych.
Suplementy Kelp są również źródłem jodu, jednak poziom jodu, który zawierają te suplementy może się różnić w zależności od producenta (22).
Zalecane spożycie jodu wynosi 150 mikrogramów dziennie, a ponieważ indywidualna dieta i podstawowe warunki zdrowotne odgrywają dużą rolę w tym, ile jodu suplementacja jest potrzebna, najlepiej jest skonsultować się z lekarzem, aby dowiedzieć się, czy i ile jodu jest odpowiednie na dzień.